Plattdeutsch

Suchen:

> Übersicht
> Neuste Einträge
> Am häufigsten aufgerufen

Kategorien:
> De plattd��tsche Eck von Detlef Kolze
> De plattdüütsche Eck von Detlef Kolze
> Gedichte in Berliner Mundart
> Geschichten in Mundart
> Mundart- Gedichte
> Plattdeutsch
> Plattdeutsche Märchen
> Plattdeutsche Sprichw�rter
> Plattdeutsche Sprichwörter

 
  Opa Didi sien Blinddarm
 

von Friedrich Wellmann *16.10.1870

gefunden in "Wat so de richtigen Jägers sünd"
Herausgegeben im Juli 1923
vom Friesen=Verlag Aktiengesellschaft
Bremen=Wilhelmshaven


(Mal wat Medizinschet, loopt aber good af.)

Bien'n Rumstromern up'n Lanne, wenn ick na de lüütjen Vagels kieken do, wat de ook woll noch dar sünd, bün ick faken mit de Buurslü'e tosamenkamen, un ick kann dat hier woll seggen, ick heff'r jümmer sein mit uutkamen konnt. Dat leewe nedderdütsche Snacken bringt Stadt un Landbewahner tosamen, wenn use Buurn ook nich von der Art sünd, datt se sick eenen glieks an'n Hals smiet't. -

Eeenen von miene Frunne dar buten is de ole Dierk Gerdes, de up'n Hoff von sienen Sähn, nich wied von Karkweyhe, up sien Ollendeel sitt. De hett väl Tied, un ick, wenn ick mal buten bün, heff ook väl Tied, un wi snackt geern'n bäten tosamen. He kennt de Vagels, un ick kenn se ook, un ick heff all väl von em leert, plattdütsche Namens un allerlei Döntjes, de sick de Landlü'e von dat Feddervolk vertellt.

Eenen Dag seet ick nu ook mit Opa Didi, as em Jung un Old nennde, an'n Aben, un wie harrm just so'n lüttjen Dränsnack öber "medizinische Angelegenheiten" un weern all midden in dat grästigste Bloodvergeeten un snä'en dar man so rum an leege Dumens un Knakens un ick weet nich, wat allens. Miteens stunn he risch up, sä keen Woord und güng rut. Ick meen' all, he harr von dat väle Blood toväl krägen; dar keem he aber all wedder rin und harr'n lüttjen Buddel in'r Hand. "Kiek eens!" denk ick mi all, "hett doch wat hulpen! He bringt gewiß 'n Schnapps", un dat Water löp mi all um de Kusen. Man dat scholl anners kamen. Mit biestere Stimme frog he mi: "Was is dat?" un holl mi den Buddel dune unner de Näs. "Kasbeernwater" woll ick all seggen, aber dar seeg ick, datt in den Buddel wat in swomm, as'n langen, griesen Worm. "Na", meende de Ol' wedder, "wat is dat? Is'n halben Dokter und kennt dat nich?" - "Dat is'n Mettjen", segg ick. Dat Ding seeg ook just so uut as'n Regenworm. - "'n Mettjen? nee mien beste Jung'; dar sett di man foors noch ne tweete Brill' up, um datt du bäter kieken kannst." - "Na, wat is't denn?" sä ick nu un holl dat Dings dicht an de Näs, konn'r aber nix anners rutkennen. - "'n Blinddarm is't" röp de Ol, "mien Blinddarm!" - Dunner! wat verjagd' ick mi. Ick settde den Buddel gau wedder up'n Disch un keek Opa'n ganz dusselig an. - "Magst woll liern'n, wat? Feinet Dings, hä?" sä he un lachde ganz knäpsch d'rbie. - Nu harr'k aber warraftig geern 'n lüttjen Kämen drunken oder so d'r wat her. Man dat Gräsen duurde nich lang. Sowat weer doch just wat för mienen Vadder sienen Sähn. Ick neem also den Buddel noch mal hoch und keek mi dat Worm wedder an. - "So'n langen Blinddarm? Ick harr jümmer meent, de weer nich so lang." - "Ja woll, dat sä use Dokter ook; aber mienen, dat weer so'n Aas. De langde bit na'n Been daal, bit hierher", un darbie wiesde he mit'r Hand so half bit an't Knee. "Der Blinddarm", fung he nu an un rabbelde dat her as der Paster dar Upgebott in'r Karken, "der Blinddarm is ainee woormartigee Pfoortsessung; sainee Pfunkschon is rätselhaff. Kommt ein fester Körpert in ihm henain, so entsehen laich Enßünnungen, welche ßum Todee führen können, wenn der Woormpfortsaß nech durch ainen operativen Aingreff entfernt wird." - "Mann, woher weet't Ji dat allens so genau?" - "Hebb ick in Hemmann Blanke sienen Konfekschons Lexekong lesen un heff dat uutwennig leert." - Ick seet jümmer noch stief un stuur dar un sä garnix mehr; dar keem de junge Fro rin, de wat Opa'n sien Swiegerdochter weer. "Is he richtig all wedder mit sienen Blinddarm to Gange?" sä se, as se up'n Disch den Buddel to seen kreeg. Und as ick denn den Buddel wedder ankeek und ehr ankeek un wat seggen woll, plinkoogde se mi achtern Ruggen von ehren Vadder to un lachde so'n bäten plietsch d'rbie. Ick sä also denn: "Je ja, Opa, dat glöb ick ja. Dat is so'n dullen Kram is dat so. Aber ick will nu mal'n bäten rut un na de Vagels kieken, anners ward mit dat noch düster. Von den Blinddarm vertellt Ji mi denn up'n anner Mal wat." - Ick leet em in siene Abeneck sitten, un he dä dat ook ganz gern; denn buten weer't koold. Aber de junge Fro gung mit mi rut un sä: !Ick mutt ook noch dör't Dörp un gah'n Ennlang mit, wenn Se dat recht is; un denn vertell ick Se ook de Geschichte von Opa Didi sienen Blinddarm." - Ick weer dat hel tofräen, denn ick weer doch hellschen neeschierig worrn. So güngen wi denn beiden los, un se fung ook foors an:

"Also dat weer'n ganzen Rummaan mit de Operatschon. Klaas Drögeloh hier in'n Dörp harr sick den Blinddarm rutnehmen laten un vertellde wied un sied d'rvon. Use Opa harr nu just wat öbrig för sone Saken, as Se dat jo ook weet't, un he simmelier' denn nu jümmer von wegen Blinddarm. He harr ook eenen, un em weer dat just so, as wenn de sick rögen dä. Mal denn killde em dat hier un mal dar, un he woll sick dat Dings ook rutnehmen laten, ehrder datt he an'n leegen Blinddarm starben moß. - Wi wollen em dat jo nu uutreden, aber dat hulp allens nix, dat wurd jümmer duller mit em. He ankde un stähnde un wingerde in'n Huse rum un kreeg ook warraftig 'ne ganz käswitte K'lör in't Gesicht. Nu keem mi denn doch de Angst, un ick güng na Dokter Hellmsen hen un verklaarde em dat ganze Theater. Dokter Hellms is nu'n Dokter, de siene Lüe nich blot kennt, wenn se krank sünd, nee, ook de Gesunnen, un mi kennde he all von Jugend up. He leet mi still uutreden un nickkoppde denn blot un sä: "Man keen' Bang' nich, mien Deern! Den willt wi woll kriegen. Ick kam nahsten mit ran. Mi dunkt dat, he bill't sick dat allens man in, un darvon mög't wi em kurieren; anners kann dat bie so'n olen Mann gefährlich weern." -

He keem denn ook un unnersochde Opa'n, knutschde em dat Lief un kloppde un wurachde an den olen Mann rum, as woll he dar'n Stuten uut backen. Denn un wenn frog he: "Deit dit woll weh?" un "deit dat woll weh?" - Vadder sä aber jümmer: "Nee, garnich!" - Denn plinkoogde mi de Dokter mit so'n stillet Lachen to un röp: "Giff mal'n Neihnadel her, Mieken!" - As he ehr harr, steek he den Olen darmit duchtig in't Been. Ditmal brukde he aber nich to fragen, wat dat woll killen däh. "Au, Dunnerslag! dat kneep aber!" schreeg Opa luudhalst, "verdammt nich noch mal!" - "Hebb ick't mi doch dacht", meede Hellms nu ganz eernsthaft, "dat is der vermurxde Blinddarm! De is to lang. Dat is doch de Dübel! Wenn ick dar man nich snie'en mutt!" - "Ainenn operativen Aingreff machen, wat?" sä de Ol'. - "Wat seggt Ji? wo hefft Ji dat denn her?" plaßde Hellms nu aber rut. - "Dat hebb' ick uut Hemmann Blanke sienen Konfekschons=Lexekong". - "So, so", meende de Doktor, "na, wat dar in steiht, is gewiß richtig. Also denn heet dat nu snie'en." - "Dar möt't wi woll na Doktor Großen in Bremen hen, wa? De hett jo woll all half Bremen dat Blinddarm rutsnä'en." - "Doktor Großen bruukt wi d'r garnich to", sä Hellms, "dat hebb ick all faken sulbens makt. Und dat kost't in Bremen 'n Barg Geld, so an de dusend Mark. Ick kann dat billiger maken. Un denn is dat hier in'n Huse, un de Verplegung is hier just so good as in'n Josephsstift." - Na, de Ol' weer dat denn ook tofrä'en, schon von wegen dat väle Geld. - "Wennehr schall't denn losgahn, Herr Dokter?" froog he. - "Glieks Morgen! anners kann dat slimm weern. So, un nu gifft dat von Abend aber nix to äten as 'n bäten Görten, datt dat bie'n Operieren nich plaßt. Un du, Marie, kummst mal mit mi. Ick heff di allerlei to seggen, um datt dat morgen ook allens fein klappen deit." - "Weer ich denn ook konformiert?" froog Opa. - "Of Ji wat weert?" sä Hellms. - "Konformiert! wo'n an so'n Buddel ruken mutt, um datt 'n dar nix von markt." - "Ach so!" lachde de Doktor, "aber gewiß! un dat duchtig!" - "Na, denn is't good", musselde Vadder, "denn is dat jo woll so richtig." -

As wi buten weern, neem Hellms mi bie'n Arm un sä: "Nu paß gau up, mien Deern! Ick will di dat genau seggen, wat dat mit Opa sienen Blinddarm för'n Bewandtnis hett. De is so gesund as'n Fisch in'n Water. De ganze Geschichte is nix as Inbillung. Wat de krank is, dat driggt Nahbers Katte up'n Steert weg. He hett sick dat aber in'n Kopp sett't, un wi möt't dat dar rutkriegen. Morgen komm ick her un operier den Olen." - "Mien Gott, Herr Doktor!" sä ick ganz angstig, "wenn he doch aber gesund is?" - "Markt nix", sä Hellms un smunsterde darto, "wi spät'r son bäten Theater. Ick do man so, um datt de Ol' siene Ruhe wedder kriggt, un du schast helpen. Also morgen, Klock tein, komm ick un bring den Tierarzt Dr. Kregenow mit. Wieldeß heft du 'n wittet Laken up't Bett leggt un 'n Ammer för't Blood henstellt". - "So väl!" schreeg ick up, "dat kann he jo garnich af." - "Bruukt he ook nich, is allens man Spillwark. Lat den olen Knaster man mal'n bäten bang weern. Nahsten lett he dat Queesen un hett för't eerste genug von't Operieren."

Un so keem dat nu allens, as wi us dat uutdacht harrn. Ick kann Se seggen, Vadderns Gesicht würd jümmer angstiger, un he maak Ogen as de Goos wenn't blixt, as he all der Vörbereitungen seeg. De Bloodammer harr em dat besonners andaan. Un as Hellms un de Tierarzt keemen, dar weer em dat Haart all deep in de Boxen sackt. - "Herr Dokter", meende he, "ick glöf meist, de Blinddarm hett sick wedder t'rechttagen. Wi känt dat so up'n annermal mit dat Snie'rn maken." - "Nee, mien ole Jung", sä Dokter Hellms aber, "nu is dat to lat. Nu mutt he d'r rut; anners gifft dat 'n Mullöhr. Ick heff dat gistern rutfunnen, datt de Blinddarm to lang is. Nu legg di man schön up dat Bedde dar hen. - Deern du geihst rut", sä he denn to mi un plinkoogde mi lustig to; "kannst so buten an'r Dör noch 'n Melkammer henstellen, wenn disse hier vull ward." - "Na, Herr Dokter", sä Opa angstig, "soväl blödd't jo keen Swien nich! Da gah' ick ja dood bie!" - "A wat, dat kummt allens wedder! Also rut, Deern!" un darmit schof he mi uut'r Dör. -

Mi weer dat nu doch son bäten benaut to Sinne. Ick wuß dat jo, datt de Dokter em nix doon dä; man so'n bäten puckerde mi doch dat Haart. Aber dat duur keene Veertelstunne nich, denn röp mi de Dokter wöller rin. Ick keek glieks na Opa'n. De leeg bleek up'n Bedde un seeg so'n bäten dusselig uut. - "Dat Blood rutbringen, aber'n bäten gau!" röp mi Hellms to. Ick neem denn ook dedn Ammer un schuppde dat up'n Meß. Man dat weer nix als rein Water. "Is man good", sä ick to mi un gah wedder rin. "Weer't väl Blood?" froog Opa, de all wöller ganz grall in'r Welt keek. Ick brukde garnich up dat knuttfusten von den Doktor to passen; ick wuß jo nu Bescheed. "Och", sä ick, "so'n halben Ammer vull weer't woll." - Gßü, darvon is mi ook so holl in't Lief. Un wo is nu de Blinddarm?" - De Doktor keek sienen Kollegen an un de den Dokter; dunn sä Hellms fix: "Den hebb ick inwickelt un bring em morgen mit, in Spriet. Den kannst 'n di upbewahren, wenn di d'r an gelegen is. Tonächst also ruhig liggen blieben. Wenn't good heilen deit, kannst morgen all wöller 'n bäten rumlopen." - Un wo is dat nu mit Äten un Drinken, Herr Dokter?" - "Na, von Dage noch 'n bäten vörsichtig. De Darm is an Enne noch nich ganz wedder dicht. Morgen giff't denn all mehr." - "Un Rooken?" - Opa sä dat so angstig un keek den Dokter so biddwies an, datt de em dat nich verseggen woll; un de Freide, de den olen Mann uut de Ogen blänkerde, weer'n schönen Lohn.

Denn annnern Dag seeg Hellms unner den dicken Verband na un meen', Opa moß doch 'n gesunnen Keerdl wä'n, datt dat so fix heilen dä. "Tschäh!", lachde de Ol', "dat kummt allens von't Supen. Wat mien Broder weer, de harr nich'n Sluck Bramwien drunken un is man 'n half Jahr oold worrn." - "So geiht'e good!" lachde de Doktor, "he makt all wedder Witzen!" un darmit halde he'n Buddel uut'r Tasche un geef em den to'n ewigen Angedenken. Hein Blanke meent ja, de Blinddarms, de he in'n Krankenhuse seen harr, de weern wat korter. Aber de Dokter seggt, dat weer jo bi Opa'n just dat leege wä'en, datt he so lang wesen dä. - Wo he nu dissen Blinddarm so fix her harr, dar weet ick nich. He sä jo to mi, he harr noch just eenen harrt. Man ick dä em dat nich so recht toglöben. He mak denn jümmer so'n knäpschet Gesicht d'rbie. Se kennt em jo un känt em jo mal bie Gelegenheit na fragen." -

As de lüttje Fro weg weer, mosz ick jümmerto noch lachen öber den Dokter sienen Infall; aber den ganzen Dag keem mi dat ummer wedder in'n Sinn, wat dat woll för'n afsonnerliken Blinddarm da in den Buddel wesen weer.

Een paar Wäken keem ich nich up't Land. As ich denn mal wedder na buten ging, weer dat meist Aprilmaand, und de lüttjen Vagels weern all d'rbie, von ehre Winterreise t'rögtokamen, um datt se hier ehr Neest booen, Kinner grotmaken un Leeder singen wolln. Wiet un siet süng datun klüng dat uut Bosch un Boom un Gras un Kruut. Bie all miene Freide an de lustigen, wuppflunkden Muskanten harr'ck Opa Didi un sienen Blinddarm ganz vergäten. Dar keem mi up'r Landstraten Dokter Hellms mal entgegen. "Halloh!" röp he, "wo geiht't? All wedder bie d'r Jagd?" - "Jawoll, Herr Dokter", anterde ick, "man ahne Scheetgewehr!" - "Recht so!" lachde he, "dat knallt un stinkt nich un gifft keen Blood nich." - Bie dat Woord "Blood" foll mi up eens de Geschichte von Opa Didi'n in, un ick sä nu: "Herr Dokter, ick heff mi von Marie Gerdes de Blinddarmoperatschon bie ehren Vadder vertellen laten un heff'r bannigen Spaß an harrt." - !Ick ook!" röp he lustig. "De ole Fent is nu kuriert. Dat Theater hett hulpen." - "Wat hefft Se denn eegenlich makt?" - "Garnix hebb ick makt; man so'n lüttjen Raatsch up'n Buuk hebb ick em makt mit mien Mest, un em dat verbunnen, as weer't 'n acht Toll langen Deepsnitt." - "Aber", sä ick nu, "de Blinddarm, den de Ole mi wiest hett, de sütt doch verdammt uut as'n Mettjen." - Dar plinkoogde mi de ole Herr to, kloppde mi up de Schuller un flusterde: "Is ook eenen! Aber nix erraden! Ick harr just keenen Blinddarm nich in'n Huse, un dar hebb ick mi'n Mettjen von mienen Jungen uutbuddeln laten. De Welt will bedragen sien, seggt Piero un sett'n Apen 'n Hoot up. De Ol draf aber nich gewahr weern." - "Nee, nee, ick segg nix!" röp ick em noch na. He weer all wedder in Fahrt; väl to doon harr he jümmer.

Opa Didi is nu all lang dood. He is bald achtig Jahr oold worrn. Sien Leefdag hett he glooft, datt he keenen Blinddarm mehr harr un hett sick den Buddel mit int Sarg leggen laten, um datt he doch nich as'n halben Minschen dar baben ankeem. Aber nu kann ick ja de Geschichte wieder vertellen un heff dat hier ja ook daan. Un Petrus ward ja woll den olen Mann de Dör nich vör de Näs tosmieten, wenn de d'r ankummt mit'n Mettjen un'n Blinddarm. -
 




 
   
     
   
     
      © by Nora Runge - Alle Rechte vorbehalten